December 2016 Nr. 21: Telefoon gesprekken met je dokter opnemen

Neem dat gesprek met de dokter toch gewoon op!

Je zult maar patiënt zijn en naar de dokter moeten voor een gesprek of consult. Wat moet je doen? Hoe weet je zeker dat je na het consult nog alles weet wat de dokter heeft gezegd? In de media spelen de onderzoeken over die vraag haasje over.

En dat is niet gek. Ik sprak laatst een echtpaar dat naar de dokter was geweest. Toen ze buiten kwamen zei de vrouw: ‘Wat zei de dokter nou precies?’ Waarop de man zei: ‘Ik weet het niet. Ik dacht dat jij zat te luisteren, want je zat constant ja te knikken’. Hadden ze het gesprek nu maar opgenomen, denk ik dan. Het moet kunnen De discussie over opnemen begon met minister Schippers van Volksgezondheid. Die schreef aan de kamer dat zij vindt dat de patiënt een gesprek met de dokter moet kunnen opnemen. Het gaat soms om heel ingrijpende zaken en dan is het goed om later thuis in alle rust nog eens goed te luisteren wat de dokter heeft gezegd. Wij, Patiëntenfederatie NPCF, vinden dat een goed idee. We roepen al langer dat je niet alléén moet gaan als je een moeilijk gesprek verwacht met de dokter. Neem iemand mee die wat meer afstand heeft. Want uit tal van onderzoeken blijkt dat de patiënt, zodra hij over de drempel van de spreekkamer stapt, echt patiënt is. Dan ben je vragende partij. En verdwijnen alle goede voornemens als sneeuw voor de zon. Want je wilt dat de dokter je beter maakt. Of tenminste het leed verzacht.

Geen eenrichtingsverkeer in de spreekkamer

Wij hebben met de Federatie van Medisch Specialisten bedacht wat de patiënt en de dokter kunnen doen om het gesprek in de spreekkamer minder éénrichtingsverkeer te maken. We hebben het over samen beslissen. Niet meer: dokter zegt het maar. Maar: wat kunnen we samen doen? En om samen te kunnen beslissen hebben de Patiëntenfederatie en de Federatie van Medisch Specialisten de drie goede vragen voor in de spreekkamer benoemd (zie 3goedevragen.nl ). Het opnemen van een gesprek in de spreekkamer kan de patiënt ook helpen om een betere keuze te maken. Dat kan met je telefoon, of je maakt aantekeningen. Of je vraagt tegen het einde van het gesprek of de dokter de belangrijkste punten op schrift wil zetten. Beter nog: of de dokter de samenvatting even op telefoon wil inspreken. Dan kun je er thuis nog eens goed over nadenken.

Dokter wil soms niet

Opnemen valt niet goed bij een deel van de specialisten. Dat weten we omdat de Federatie Medisch Specialisten dat samen met Radio1 heeft onderzocht. Sommige dokters zien het als een motie van wantrouwen. Liever niet, zei een groot deel van de ondervraagde dokters. De patiënt is zich daarvan bewust bleek uit een onderzoek dat is gedaan op verzoek van verzekeraar Zilveren Kruis. Nog geen 4 procent van de patiënten neemt het gesprek op. Maar degenen die het doen, zijn achteraf wel tevreden. ‘Ik kwam uit een operatie en kreeg te horen dat ze even wilden zeggen wat er was gedaan. Er was niemand bij, dus ik heb gevraagd of ik het kon opnemen. Dat mocht, en ik ben nog steeds blij dat ik het heb gedaan. Nu kon ik in alle rust luisteren wat ze hadden gezegd’, laat een patiënt weten. Dat geeft precies aan hoe het zit. De patiënt neemt niet op, maar een groot deel van de patiënten zou het gesprek wel willen opnemen. Maar doet het niet om de dokter niet voor het hoofd te stoten.

In overleg gewoon doen

Al die onderzoeken over wel of niet opnemen brengen alleen maar ruis in de relatie tussen patiënt en dokter. Ik stel voor dat de patiënten in overleg met de dokter een moeilijk gesprek opnemen. Niet om de dokter achteraf ter verantwoording te roepen. Maar wel om er zelf als patiënt beter van te worden. Om niet meer in de spreekkamer ja te moeten zeggen, terwijl
je nog niet alle gevolgen kent en kunt overzien. Dat is niet alleen goed voor de patiënt, het is ook beter voor de dokter. Niet verder onderzoeken, gewoon doen dus.

Bron: NPCF

Minister Schippers heeft eerder dit jaar een brief aan de Tweede Kamer geschreven over het opnemen van het gesprek met de dokter. ‘Goede zorg veronderstelt dat hulpverlener en patiënt het zo veel mogelijk eens zijn welke behandeling of welk onderzoek het beste past bij de situatie waarin de patiënt zich bevindt. Samen beslissen is het adagium. Daarvoor is het gesprek tussen hulpverlener en patiënt cruciaal. Vooral wanneer het een emotioneel beladen gesprek is, is de kans groot dat de patiënt niet alles onthoudt van wat tijdens het consult tussen hem of haar en de zorgverlener is gewisseld. Daarom kan het opnemen van het gesprek, om dat thuis nog eens af te luisteren, de patiënt helpen om zijn gedachten op een rij te zetten en beslissingen te nemen. Ik vind het dan ook een goed idee dat de patiënt en arts samen afspreken het gesprek op te nemen’, aldus de minister.