December 2017 Nr. 25: Wie betaalt voor dure medicijnen?

DURE MEDICIJNEN EN PROSTAATKANKER: TOT DUSVER GEEN PROBLEMEN

Wie betaalt voor dure medicijnen?

Veel nieuwe geneesmiddelen zijn behoorlijk duur – althans gedurende een aantal jaren nadat zij op de markt zijn gekomen. Voor de patiënt is dat niet echt belangrijk. Hij wil de best mogelijke behandeling krijgen, ook als het gaat om heel dure geneesmiddelen.

Maar hoe je het ook wendt of keert, iemand moet voor die dure medicijnen betalen. En wie dat uiteindelijk betaalt, dat zijn wij allemaal, de Nederlandse gemeenschap; het is de praktische vertaling van het solidariteitsbeginsel van onze ziektekostenverzekering.

Nieuwe medicijnen in een ‘sluis’

Tot voor kort werden alle in Nederland geregistreerde geneesmiddelen zonder uitzondering gewoon opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering – en dus vergoed. Daarin is verandering gekomen. Ex-minister Schippers van VWS heeft in 2016 een zogenoemde sluisprocedure bedacht. Deze procedure komt hierop neer dat nieuwe medicijnen die wel in Nederland op de markt mogen worden gebracht, maar die zij niet meteen opgenomen wil hebben in het basispakket in een ‘sluis’ worden geplaatst.

Het gaat daarbij vooral om geneesmiddelen, die bij medisch-specialistische zorg binnen ziekenhuizen worden benut, en waarbij de kosten per patiënt heel hoog kunnen oplopen of waarvan de totale kosten  per jaar erg hoog kunnen oplopen als veel patiënten ermee worden behandeld. In de ‘sluisperiode’ hebben patiënten wel toegang tot de middelen, maar worden deze nog niet vergoed uit het basispakket. Ondertussen onderhandelt Schippers met producenten over een korting op hun vraagprijs, tot een prijs die zij wel aanvaardbaar acht voor vergoeding. Ook worden er tijdens een sluisperiode met zorgaanbieders afspraken gemaakt over gepast gebruik ervan. Daarna wordt besloten tot niet of wel opname in het basispakket, dat laatste zo nodig tijdelijk of onder voorwaarden.

Meer dan 50.000 euro

Wanneer kan een duur middel in de sluis worden geplaatst? Schippers wil medicijnen die in totaal meer dan 40 miljoen euro per jaar gaan kosten in een sluis kunnen plaatsen. Voor individuele behandelingen legt ze de ‘sluisgrens’ op medicijnen die meer dan 50.000 euro per behandeling kosten, en alles bij elkaar jaarlijks meer dan 10 miljoen euro vergen. Er is wel gevraagd om een vaste termijn aan de sluisperiode te koppelen, maar dit wil Schippers niet.

Zij wil enerzijds de periode niet te lang laten duren, maar anderzijds voldoende tijd voor onderhandelingen hebben om tot een uitkomst te komen die patiënten kans op goede, structureel vergoede zorg biedt. Het Zorginstituut Nederland beoordeelt de sluismiddelen met voorrang en het Buro Financiële Arrangementen Geneesmiddelen rondt het sluisproces af door middel van prijsafspraken voor een periode van vier jaar.

Forse uitgavenverlaging

Op 25 september 2017 heeft minister Schippers de Tweede Kamer op de hoogte gesteld van de voortgang van de financiële arrangementen voor geneesmiddelen. Sinds het begin van de financiële arrangementen is het gelukt om 24 dure geneesmiddelen na onderhandelingen alsnog tegen aanvaardbare kosten in het basispakket op te nemen of in het basispakket te houden. Bij één geneesmiddel hebben de onderhandelingen (nog) niet geleid tot een besluit tot vergoeding. Onderhandelingen zijn dus niet een garantie voor opname in het basispakket. De lopende financiële arrangementen hebben in 2015 en 2016 gezamenlijk geleid tot een uitgavenverlaging van € 159,6 miljoen – aldus minister Schippers in haar brief aan de Tweede Kamer.

In een bijlage bij deze brief wordt een overzicht gegeven van alle middelen (voor gebruik in het ziekenhuis en ook voor gebruik daarbuiten) met lopende financiële arrangementen en ook van de zogenoemde lopende sluisprocedures. Daaruit blijkt dat er tot dusver geen middelen op deze lijsten voorkomen die worden toegepast bij de behandeling van prostaatkanker.

Het kan echter niet worden uitgesloten dat in de toekomst ook middelen met bijvoorbeeld de indicatie ‘uitgezaaide castratieresistente prostaatkanker’ met deze sluisprocedure te maken krijgen. Vooralsnog is dit gelukkig niet het geval.

WIL JIJ JE ERVARINGEN DELEN?

Lotgenoten en naasten hebben vaak veel aan ervaringen van anderen. Vind jij het interessant om jouw ervaringen op te schrijven? Mail dan je ervaringsverhaal naar Redactienieuws@prostaatkankerstichting.nl.

We willen deze verhalen niet alleen plaatsen in het magazine Nieuws, maar ook graag op onze website en vervolgens onder de aandacht brengen via sociale media.

Alvast bedankt voor het insturen van je verhaal!