Maart 2017 Nr. 22: Symposium ‘voeding, beweging en kanker’

Symposium ‘voeding, beweging en kanker’

Het symposium was bestemd voor professionals werkzaam in de oncologische zorg. De ruim 200 bezoekers bestonden uit onder andere oncologisch verpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten en onderzoekers.

In de ochtend waren er enkele plenaire lezingen en in de middag parallel workshops. Een belangrijk doel van de bijeenkomst was om informatie te geven over wat wetenschappelijk bewezen is en wat op fictie, geruchten en (bij)geloof berust. Prof. Ellen Kampman, onderzoeker en voedingsdeskundige van de Universiteit van Wageningen opende het symposium.

Zij gaf aan dat bekende risicofactoren voor het krijgen van kanker onder andere overgewicht, weinig bewegen en inadequate voeding zijn. Ongeveer 50% van de mensen gebruikt een of meerdere supplementen, terwijl de basisvoeding feitelijk vaak onvoldoende is. Zo haalt slechts 5-10% van de mensen de norm voor groente en fruit.

Grapefruit en geneesmiddelen

Prof. Mathijssen, oncoloog aan het Erasmus MC in Rotterdam gaf een boeiende lezing over de rol van voeding in verschillende fases van de ziekte. Ofschoon roken geen voeding is, is uit onderzoek gebleken dat roken de concentratie van het werkzame bestanddeel van enkele soorten chemo kan verlagen, waardoor de effectiviteit kan afnemen. De concentratie van sommige chemobehandelingen kan ook door bepaalde voedingsproducten worden beïnvloed. Zo kan grapefruit in de lever bepaalde enzymen remmen, waardoor de afbraak van geneesmiddelen vertraagt en de concentratie van medicijnen in het lichaam soms tot giftige concentraties kan stijgen. Daarom wordt bij chemo ook aangeraden om minimaal 24 uur voor tot 24 uur na chemo geen grapefruit of grapefruitsap te gebruiken.

Een verlaging van de concentratie van werkzame medicijnen kan worden gezien door gebruik van extracten van Sint Janskruid. Dit kan tot minder klachten over bijwerkingen leiden, maar ook tot minder werkzame dosis en dus lagere effectiviteit.

Visolie en chemo

Een veel gebruikt middel bij kanker is cannabisolie. Ofschoon mensen zich er soms prettiger bij voelen is er helaas nog weinig onderzoek beschikbaar, zodat er op dit moment nog geen adviezen gegeven kunnen worden over het wel of niet gebruiken van dit middel. Een ander frequent gebruikt supplement in de oncologie is visolie. Visolie kan echter het effect van platina bevattende chemo tegenwerken (bijv carboplatine, cisplatine). Daarom wordt gebruik van visolie supplementen tijdens chemo afgeraden 24 uur voor tot 24 uur na de chemo. Omdat veelal wordt gedacht dat vitamine preparaten onschuldig zijn, worden ze heel veel gebruikt. Echter bij verschillende preparaten is de dosering van bepaalde vitamines zo hoog dat ze juist schadelijke effecten kunnen hebben.

Om ongewenste effecten van voeding en supplementen op de behandeling te voorkomen wordt aangeraden om het gebruik van supplementen en wat minder gewone voedingsmiddelen altijd te melden aan de behandelaar. Bij twijfel altijd de behandelaar vragen of het gebruik van bepaalde supplementen of producten kwaad kan of niet.

Smaakaanpassingen en genieten

In de middag werden diverse workshops gehouden. Een door mij bezochte workshop met als titel ‘Smaakverlies, smaakverandering en smaakbeleving’ van Ikazia (Interkerkelijk actie ziekenhuis in aanbouw) uit Rotterdam, ging over voeding tijdens bijvoorbeeld chemo. Samen met drie koks en oncoloog dr. Fransien Croon werd aan de deelnemers gedemonstreerd hoe met smaakaanpassingen in de voeding zelfs bij chemo mensen beter kunnen genieten van het eten, waardoor gewichtsverlies kan worden beperkt.

Naast deze workshop waren er sessies over het nut van bewegen in alle fases van behandeling en het meten van fitheid van patiënten. Al met al een nuttig en informatief symposium, dat kan bijdragen aan betere zorg door professionals in de oncologische zorg.

Om zelf de feiten en fabels te checken kan verwezen worden naar de iknl
website: http://www.voedingenkankerinfo.nl/