Behandeling bij prostaatkanker

Met de stadium-indeling en de Gleason-score schat de arts de vooruitzichten in en bepaalt hij welke behandeling(en) hij u kan adviseren.

De behandelingen bij prostaatkanker kunnen genezend, aanvullend of palliatief zijn.

ProstaatKankerStichting.nl heeft haar kwaliteitseisen vastgesteld in een visienotitie. Lees hier aan welke criteria een behandelcentrum volgens onze visie minimaal moet voldoen. Ga naar de visie.

Genezende behandeling bij prostaatkanker

Ongeveer 70% van de mannen bij wie prostaatkanker wordt vastgesteld, komt in aanmerking voor een behandeling die in opzet genezend is. Dit is alleen mogelijk als de ziekte beperkt is gebleven tot de prostaat. En er dus geen uitzaaiingen zijn gevonden.
U kunt de volgende behandelingen krijgen:

Sommige patiënten kunnen in aanmerking komen voor een HIFU-behandeling. Dit is echter geen standaardbehandeling. Daarom vergoeden de meeste zorgverzekeraars deze behandeling niet.

Legt de arts u de keuze van verschillende behandelingen voor? Dan betekent dit dat de kans op genezing bij alle voorgestelde behandelingen ongeveer gelijk is. Hij zal de voor- en nadelen van de behandelingen met u doornemen. Er is geen goede of foute keuze. U kunt kiezen voor de behandeling die het meest bij u als persoon past.

Adjuvante behandeling bij prostaatkanker

Een adjuvante behandeling is een aanvullende behandeling. U krijgt deze na een eerdere behandeling die in opzet genezend is.
Hormonale therapie tijdens en na uitwendige bestraling is een aanvullende behandeling bij prostaatkanker.
Het doel is om mogelijke uitzaaiingen die niet te zien zijn te bestrijden. En daarmee de kans op ziektevrije, langdurige overleving te vergroten.

Palliatieve behandelingen bij prostaatkanker

Wordt u niet meer beter, dan blijft u onder controle bij uw specialist. Of hij verwijst u naar uw huisarts. Hij houdt bij hoe uw ziekte zich ontwikkelt en welke klachten u heeft. Voor sommige klachten kunt u een palliatieve behandeling krijgen.

Een palliatieve behandeling is gericht op het remmen van de ziekte, het verminderen of voorkomen van klachten.

Een palliatieve behandeling bestrijdt vaak pijn.

Bij prostaatkanker kunnen de volgende palliatieve behandelingen worden gegeven:

  • hormonale therapie
  • aanvullende hormoontherapie met een op de androgeenreceptor gericht middel
  • chemotherapie: als de hormoontherapie niet meer werkt, of in combinatie met hormoontherapie als de ziekte bij diagnose al blijkt te zijn uitgezaaid
  • ondersteunende behandelingen:
    – behandeling bij pijn in de botten
    – behandeling bij dreigende botbreuken
    – TURP bij plasklachten

Naast bovenstaande behandelingen kunt u soms deelnemen aan behandelingen in onderzoeksverband (trials). U krijgt dan bijvoorbeeld een nieuwe behandeling of een combinatie van behandelingen waar artsen nog onderzoek naar doen. Met dit medisch wetenschappelijk onderzoek toetsen artsen of een nieuwe behandeling beter is dan de standaardbehandeling.

Onderzoek naar PSMA-therapie (vanaf 2019)

Vanaf januari 2019 gaan het Radboudumc, Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis en UMC Groningen een nieuw middel testen op patiënten met uitgezaaide prostaatkanker.

Als je momenteel (in Nederland) uitgezaaide prostaatkanker hebt, is dat niet meer te genezen. De zogenaamde PSMA-therapie lijkt een perspectief te bieden voor uitbehandelde prostaatkankerpatiënten.

Onderzoek is nodig om dat wetenschappelijk ook aan te tonen en de therapie via de zorgverzekeraars beschikbaar te maken voor patiënten die geen uitzicht meer hebben op beter worden. We ondersteunen het onderzoek naar deze veelbelovende manier van behandelen. Een behandeling die zich in onder meer Duitsland al heeft bewezen, maar waarvoor in Nederland nog onderzoek moet worden gedaan voordat de behandeling in Nederland kan worden vergoed. En daarvoor is deze klinische studie. De studie wordt gefinancierd met behulp van de opbrengsten van de actie die ProstaatKankerStichting samen met de Vriendenloterij heeft ingezet.

Wat is PSMA therapie?
PSMA staat voor Prostaat Specifiek Membraan Antigeen. Het is een eiwit dat voorkomt in de celwand van prostaatcellen. Wanneer zo’n cel zich tot kankercel heeft ontwikkeld, dan is de hoeveelheid PSMA 10 tot 200 keer hoger dan in een gezonde cel. Nu is er een stofje ontdekt, dat zich hecht aan PSMA, een zogenoemde tracer. Aan die tracer kunnen weer andere stofjes worden gekoppeld, bijvoorbeeld het radioactieve Lutetium-177. Als iemand uitgezaaide prostaatkanker heeft, zijn de prostaatkankercellen door het hele lichaam verspreid. De patiënt krijgt een injectie met de tracer waaraan Lutetium-177 zit gekoppeld. De tracer hecht zich vervolgens alleen aan de kankercellen, zodat alle radioactieve deeltjes precies op de juiste plek terecht komen: in de tumoren. Lutetium-177 ruimt zo heel doelgericht de kankercellen op.

Bekijk ook de veelgestelde vragen en antwoorden over de PSMA therapie >>

Hulp bij het maken van keuzes

Bij prostaatkanker komt het geregeld voor dat u keuzes moet maken. Bijvoorbeeld een keuze om te opereren of te bestralen. Of een keuze tussen verschillende soorten hormonale therapie. En wat moet u besluiten als u gevraagd wordt wanneer u wilt starten met de hormonale therapie?

Aan elk besluit zitten voor- en nadelen. U kunt uw vragen en overwegingen natuurlijk bespreken met uw arts. Ook kunt u in steeds meer ziekenhuizen met uw vragen terecht bij gespecialiseerd verpleegkundigen, zoals oncologieverpleegkundigen of verpleegkundig specialisten.

Mogelijk vindt u het moeilijk om over onderwerpen als castratie, erectiestoornissen, uw plas niet op kunnen houden en seksualiteit te spreken. Toch raden wij u aan dit wel te doen, omdat deze gevolgen grote invloed kunnen hebben op uw kwaliteit van leven.

Samen met uw uroloog uw behandeling kiezen? Lees hoe de keuzehulp u kan helpen.

Brochure ‘Welke behandeling past het best bij u?

De brochure ‘Prostaatkanker, Welke behandeling past het best bij u?’ kunt u vinden op de website van UMC Utrecht. Dit boekje kan u helpen een weloverwogen keuze voor een behandeling te maken. De verschillen tussen de behandelingen staan duidelijk beschreven. Ook leest u tips van mannen die al eens voor deze keuze hebben gestaan. Wij hebben vanuit onze ervaringsdeskundigheid inhoudelijk meegedacht over een boekje waarin de resultaten voor patiënten toegankelijk zijn beschreven.

Bekijk de brochure hier: tinyurl.com/y8evvw4r 

Multidisciplinair overleg

Uw arts bespreekt uw ziektegeschiedenis met een team van gespecialiseerde artsen en verpleegkundigen. Dit heet een multidisciplinair overleg (MDO). In veel ziekenhuizen in Nederland betrekken de artsen ook specialisten vanuit andere ziekenhuizen bij het multidisciplinaire overleg.

Behandelplan

Uw behandelend arts maakt samen met een aantal andere specialisten een behandelplan voor u. Zij gebruiken hiervoor landelijke richtlijnen en ze kijken naar:

  • het stadium van de ziekte
  • kenmerken van de tumor, bijvoorbeeld hoe kwaadaardige deze is
  • de plaats van de tumor
  • uw lichamelijke conditie

Antwoorden op vragen over geneesmiddelen – lees het artikel in ons magazine Nieuws (september 2015) (pdf)

In dit artikel krijgt u antwoorden op vragen zoals: welke geneesmiddelen verstrekt de apotheek? En wie betaalt ze?

Wilt u meer informatie? Download een van onze folders. Of wilt u het graag op papier hebben? Dat kan ook!

prostaatkanker-wat-nu

Virtueel Centrum Prostaatkanker, Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) Website van de NVU voor patiënten over prostaatkanker.

Wat is kanker? Bekijk ook de uitgebreide informatie op kanker.nl over Wat is kanker.