skip to Main Content

Honderden kankerpatiënten onder het mes in ziekenhuizen die te weinig opereren

Onderzoek van het Algemeen Dagblad voor de jaarlijkse Ziekenhuis Top 100

Honderden kankerpatiënten onder het mes in ziekenhuizen die te weinig opereren

HET IS RAADZAAM OM NAAR EEN ZIEKENHUIS TE GAAN WAAR BEPAALDE INGREPEN VAKER PLAATSVINDEN

 

 

 

 

 

 

Hoe vaker je iets doet, des te beter het gaat. 419 kankerpatiënten zijn vorig jaar geopereerd in ziekenhuizen die te weinig ervaring hadden met die operaties. Dat blijkt uit onderzoek van het Algemeen Dagblad voor de jaarlijkse Ziekenhuis Top 100. Daarvoor zijn de operatiecijfers in Nederlandse ziekenhuizen van acht soorten kanker geanalyseerd, waarbij een minimumaantal ingrepen is afgesproken. Uit het onderzoek blijkt dat bijna een kwart van de ziekenhuizen één of meer van deze zogenoemde operatienormen niet haalt.

Grootste verschillen bij blaas- en prostaatkanker

Elk jaar vergelijkt het Algemeen Dagblad (AD) de kwaliteit van alle ziekenhuizen met elkaar. Ze worden langs een meetlat van 33 criteria gelegd, waaronder het halen van operatienormen. In de ranglijst van dit jaar tellen de operaties bij blaas- en prostaatkanker mee, juist omdat de verschillen tussen ziekenhuizen hier het grootst zijn. Medisch specialisten, artsen, verpleegkundigen en patiëntenverenigingen hebben die ondergrenzen afgesproken om de zorg voortdurend te verbeteren en complicaties terug te dringen. Als medisch specialisten een ingreep niet goed in hun vingers hebben, kunnen op de operatietafel dingen misgaan. Onderstaand de resultaten van het onderzoek voor zo ver het prostaatkankeroperaties betreft.

Vijf ziekenhuizen haalden norm van 50 operaties niet in 2018

Vijf ziekenhuizen haalden norm van 50 operaties niet in 2018 In vijf ziekenhuizen werd de norm niet gehaald. In 2018 gingen 174 patiënten met prostaatkanker onder het mes in een ziekenhuis dat de eis van tenminste vijftig operaties niet haalde.

Bij meer dan 100 operaties per jaar minder risico

Dat het raadzaam is om naar een ziekenhuis te gaan waar bepaalde ingrepen vaker plaatsvinden, wordt soms pijnlijk duidelijk. Van de mannen bij wie in 2014 of 2015 in Nederland de prostaat werd verwijderd, had meer dan een kwart daarna last van blijvende incontinentie, bleek uit analyse van het bij zorgverzekeraars bestelde incontinentiemateriaal. In de ziekenhuizen waar jaarlijks meer dan honderd van die ingrepen worden uitgevoerd, was het risico hierop liefst 30 procent kleiner dan in ziekenhuizen die minder ingrepen doen.

Aardverschuiving in 2019

Vanaf dit jaar gaat de ondergrens voor prostaatkanker van vijftig naar honderd operaties. Om die norm te halen moet dit jaar een aardverschuiving plaatsvinden. In 2018 werden zo’n 750 patiënten aan hun prostaat geholpen in ziekenhuizen die onder de honderd operaties bleven steken. Afgaande op het incontinentieonderzoek van zorgverzekeraars, zijn afgelopen jaar mogelijk zestig mannen nodeloos incontinent geworden, doordat zij onder het mes gingen in een minder ervaren ziekenhuis.

Totaalbeeld

In totaal gingen 419 van de ruim 25.000 operatiepatiënten met de door het Algemeen Dagblad onderzochte ziekten vorig jaar in een minder ervaren ziekenhuis onder het mes. Dat lijkt misschien weinig (1,6 procent), maar bij de ene vorm van kanker belandden patiënten veel vaker in ziekenhuizen die zich niet aan de afspraken houden, dan bij de andere. Blaaskanker scoort het slechtst: daar gaan 120 van de ruim duizend patiënten onder het mes in minder ervaren ziekenhuizen: ruim 11 procent. Bij maagkanker (8 procent) en prostaatkanker (6 procent) gebeurt dat ook relatief vaak, alleen bij longkanker houden alle ziekenhuizen zich aan de afspraken. Navraag bij de achttien ziekenhuizen die de normen niet haalden, leert dat de verklaringen daarvoor nogal uiteenlopen. Zo geeft het Meander Medisch Centrum in Amersfoort de feestdagen de schuld van het niet halen van de norm. Dit ziekenhuis opereerde 47 patiënten aan hun prostaat, drie te weinig. ‘Door vaak triviale omstandigheden bij het plannen en verplaatsen van de operaties, bijvoorbeeld rond vakanties en feestdagen, is de norm in 2018 niet gehaald’, legt de woordvoerder uit.

UIT HET ONDERZOEK BLIJKT DAT BIJNA EEN KWART VAN DE ZIEKENHUIZEN ÉÉN OF MEER VAN DEZE ZOGENOEMDE OPERATIENORMEN NIET HAALT

Samenwerken

Negen ziekenhuizen zagen vroegtijdig in dat ze een operatienorm niet zouden halen en voerden daarom halverwege of in het najaar van 2018 een verandering door. Soms was dit een samenwerking met een gespecialiseerd ziekenhuis. Andere ziekenhuizen besloten de ingreep helemaal niet meer uit te voeren. Zo verwijdert het LUMC in Leiden geen prostaten meer, doet het Rotterdamse Maasstad Ziekenhuis geen blaaskankeroperaties meer en verwijst het Reinier de Graafziekenhuis in Delft patiënten met alvleesklierkanker voortaan door naar academische centra. Nog vijf ziekenhuizen zeggen dit jaar iets te hebben veranderd aan hun beleid. Het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg voerde twee jaar op rij te weinig blaaskankeroperaties uit en verwacht dat het dit jaar opnieuw ‘net boven of onder de norm’ komt. Daarom moeten patiënten vanaf 1 januari voor hun blaasverwijdering naar het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch, zoals ook gebeurt bij prostaatkanker. Tot die tijd overleggen de urologen van beide ziekenhuizen twee keer per week over de juiste aanpak.

Complexe puzzel

Minister Bruno Bruins van Medische Zorg denkt desgevraagd dat het verbieden van ingrepen in ziekenhuizen die niet aan de norm voldoen, niet zomaar kan. ‘Ziekenhuizen kunnen niet op stel en sprong elkaars ingrepen overnemen’, zegt hij. Het ontbreekt volgens hem aan expertise, capaciteit en OK-verpleegkundigen. ‘Alles bij elkaar een complexe puzzel. Het concentreren van oncologische behandelingen is dus niet in een dag of enkele dagen geregeld.’ De uitspraak van de minister over ‘een dag of enkele dagen’ is volgens het Algemeen Dagblad opmerkelijk, omdat al in 2013 in het nieuws kwam dat tientallen Nederlandse ziekenhuizen niet voldeden aan operatienormen. Edith Schippers, toen minister van Volksgezondheid, liet weten dat die ziekenhuizen moesten stoppen met die operaties.

Concentratie

In de regio Rotterdam doen nu al zeven ziekenhuizen alle prostaatkankeroperaties samen in de Anser prostaatoperatiekliniek in het Rotterdamse Maasstad ziekenhuis. ‘Vier operateurs hebben in de afgelopen dertien maanden vijfhonderd prostaatoperaties verricht’, vertelt uroloog Martijn Busstra van het Erasmus MC. ‘Doel is dat elke operateur ongeveer 150 operaties per jaar zal uitvoeren.’ De eerste resultaten zijn volgens hem veelbelovend. ‘De kans op blijvende incontinentie of erectiezwakte is een stuk verminderd.’

Bron: bekijk hier het hele onderzoek van het AD en de reacties van ziekenhuizen per kankersoort: waarom halen zij de operatienorm niet?

Back To Top
X