skip to Main Content

In het Antoni van Leeuwenhoek worden mensen met een verhoogd risico op kanker gescreend om gevaarlijke signalen van ongevaarlijke te onderscheiden. Dat leidt soms tot sneller ingrijpen, maar ook tot het afblazen van operaties. ‘Niet elke afwijking is relevant.’

Hieronder leest u het deel van het artikel dat over prostaatkanker gaat.

Angstig en onzeker
“Net als huidkanker is prostaatkanker namelijk niet altijd gevaarlijk of levensbedreigend,” zegt uroloog Pim van Leeuwen (zie kader). “Er zijn langzaam en snel groeiende vormen van prostaatkanker. Bij een 77-jarige die ooit een hartaanval heeft gehad, vormt een langzaam groeiende prostaatkanker eigenlijk geen ernstig medisch probleem. Want diegene kan er zonder grote risico’s 110 jaar mee worden. Maar mede vanwege de medische voorgeschiedenis is dat vrij onwaarschijnlijk.”

Eigenlijk zou die 77-jarige niet eens de diagnose prostaatkanker behoren te krijgen, zegt Van Leeuwen. Want medisch gezien is er eigenlijk niets aan de hand. Ja, de prostaat is niet meer hetzelfde als vijftig geleden, maar het is klinisch niet relevant.

Wie desondanks toch de diagnose prostaatkanker krijgt – zoals nu vaak gebeurt –, wordt geregeld wat angstig en onzeker. De reflex daarop is dan dat er ‘iets’ moet gebeuren; een operatie, bijvoorbeeld. Met daarbij de kans op bijwerkingen als incontinentie, impotentie en een delirium.

“Dat zijn operaties die eigenlijk niet zinnig zijn, omdat ze niets toevoegen aan de levensverwachting of de kwaliteit van leven,” aldus Van Leeuwen. “Die operaties willen we via het Centrum voor Vroegdiagnostiek dus zo veel mogelijk voorkomen.”

Verbeteren kankerdiagnostiek
Het mes snijdt echter aan twee kanten: een kerngezonde 55-jarige met een agressieve vorm van prostaatkanker wordt idealiter juist heel nauwgezet gevolgd. Snel opereren kan dan juist noodzakelijk zijn. “Bij diegene zijn er in potentie immers veel gezonde levensjaren te winnen,” zegt radioloog Ivo Schoots.

Het verbeteren van de kankerdiagnostiek gebeurt via lichamelijke metingen, de inzet van geavanceerde MRI-technieken en uiteraard de Vectra. “Het is een kwestie van voortdurend bijslijpen, waarbij we gebruik maken van zelflerende datasystemen,” aldus Schoots.

Het Antoni van Leeuwenhoek kan dat niet alleen. Er is een samenwerkingsverband met onder meer OLVG, het Spaarne-Gasthuis in Haarlem en Amsterdam UMC in het Prostaatkankernetwerk Nederland. “Als wij erin slagen het diagnostische proces steeds verder te verbeteren, kan heel Nederland ervan profiteren,” aldus Schoots.

Prostaatkanker
In Nederland wordt de diagnose prostaatkanker jaarlijks zo’n 12.500 keer gesteld. Ongeveer 3000 mensen sterven er jaarlijks aan, aldus cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie. Het sterftecijfer kan met zo’n dertig procent omlaag – omgerekend elk jaar 900 mensen – als in een vroeg stadium kan worden vastgesteld wanneer de prostaatkanker levensbedreigend is of niet.

Die situatie wordt echter als onhaalbaar ingeschat, omdat er dan miljoenen mannen moeten worden onderzocht in een bevolkingsonderzoek. Dat is niet kosteneffectief, zo oordeelden de Gezondheidsraad en het ministerie van Volksgezondheid al in het verleden. Graadmeter daarbij zijn de kosten voor een gewonnen levensjaar met goede levenskwaliteit, een zogenoemde qaly (quality adjusted life year). Een qaly mag ‘de maatschappij’ niet meer kosten dan 80.000 euro.

Als het diagnostische proces bij prostaatkanker met medewerking van het Centrum voor Vroegdiagnostiek in heel Nederland verbeterd kan worden, zal het aantal diagnoses dalen. “Omdat prostaatkanker dan alleen wordt vastgesteld als het klinisch relevant is,” zegt uroloog Pim van Leeuwen (Antoni van Leeuwenhoek).

“Mensen die sterven met een ongevaarlijke vorm van prostaatkanker en niet aan prostaatkanker, hebben de diagnose eigenlijk onterecht gekregen. Het zou daarom mooi zijn als het aantal diagnoses omlaag kan van 12.500 naar bijvoorbeeld 6.000.”

Bij verbetering van het diagnostische proces zou ook het aantal sterfgevallen als gevolg van prostaatkanker dalen. “Een daling van 3000 naar 1000 zou een mooi streefgetal zijn,” aldus Van Leeuwen. “Het moet echter blijken of dat haalbaar is.”

Lees het hele artikel >>

Bron: https://www.parool.nl/amsterdam/nieuw-centrum-avl-wil-kanker-vroeger-signaleren-en-onnodige-operaties-voorkomen-niet-elke-afwijking-is-relevant~b7c4b284/ 

Back To Top