Mentale gezondheid bij prostaatkanker

Prostaatkanker raakt niet alleen je lichaam, maar ook je hoofd. Spanning, onzekerheid of somberheid horen er vaak bij. Dat is normaal. Je mentale gezondheid verdient net zoveel aandacht als je lichamelijke gezondheid.

Op deze pagina lees je wat je kunt voelen, wat je zelf kunt doen om rust te vinden en goed te slapen, en waar je steun vindt als het even niet gaat.

Wat je kunt voelen

Iedereen gaat anders om met prostaatkanker. Toch herkennen veel mannen een of meer van deze gevoelens:

• Spanning en onrust. Er komt veel op je af: onderzoeken, uitslagen, keuzes over je behandeling.
• Angst en onzekerheid. Bijvoorbeeld voor de uitslag van je PSA-waarde of een scan, of de angst dat de ziekte terugkomt. Ook bij actief volgen kan elke controle spannend zijn.
• Somberheid. Je voelt je neerslachtig of hebt nergens zin in.
• Boosheid of verdriet. Over wat er veranderd is, zoals je lichaam, je energie, plassen of seksualiteit.
• Vermoeidheid. Moe zijn kan door de ziekte en de behandeling komen, maar ook door zorgen en slecht slapen.

Stress merk je niet alleen in je hoofd. Ook je lichaam reageert. Je spieren spannen zich vaak onbewust aan. Dat kan leiden tot hoofdpijn, stijfheid, slecht slapen of vermoeidheid.

Deze gevoelens zijn normaal. Ze kunnen komen en gaan, en veranderen in de loop van de tijd.

Wat je zelf kunt doen

Blijf in beweging Bewegen is niet alleen goed voor je lichaam. Het kan ook angst, somberheid en vermoeidheid verminderen. Een dagelijkse wandeling helpt al. Lees meer over bewegen

Neem tijd om te ontspannen Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om rustiger te worden en klachten als pijn en vermoeidheid te verlichten. Ze vervangen je behandeling niet, maar ondersteunen wel.

Vorm	Kan helpen bij
Mindfulness	stress, angst, sombere gevoelens, vermoeidheid; meer rust in je hoofd
Yoga	angst, stress, sombere gevoelens; beter slapen, soepeler lichaam
Tai chi en qigong	vermoeidheid, balans, algemeen welbevinden
Massage	ontspanning, angst, spanning en pijn; ook bij uitgezaaide prostaatkanker
Ademhalingsoefeningen	niet overspoeld raken door emoties

Blijf doen wat je leuk vindt Dingen die je plezier geven of betekenis hebben, helpen om even niet aan je ziekte te denken. Een hobby, tijd met je kleinkinderen, muziek, de natuur in.

Praat erover Zorgen worden vaak kleiner als je ze uitspreekt. Met je partner, een vriend of iemand die hetzelfde meemaakt.

Luister naar jezelf Merk wat je aankunt en wat je nodig hebt. Dat helpt om keuzes te maken die bij je passen. Wees mild voor jezelf als iets een keer niet lukt.

Goed slapen

Veel mannen met prostaatkanker slapen slecht. Dat kan komen door zorgen, pijn, vermoeidheid, ’s nachts vaak plassen of bijwerkingen van een behandeling, zoals opvliegers bij hormoontherapie.

Goed slapen helpt je lichaam en hoofd om te herstellen. Je voelt je overdag fitter, hebt meer energie en kunt beter omgaan met spanning en emoties.

Tips voor een betere nachtrust

• Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op.
• Zorg voor een rustige, donkere en koele slaapkamer.
• Vermijd cafeïne, alcohol en zware maaltijden vlak voor het slapen.
• Leg je telefoon, tablet of tv een uur voor bedtijd weg.
• Beweeg overdag, maar sport niet intensief vlak voor bedtijd.
• Lig je te piekeren? Schrijf je gedachten of zorgen op voor je gaat slapen.
• Wees mild voor jezelf. Een slechte nacht is vervelend, maar meestal niet schadelijk.

Slaap je al langere tijd slecht? Bespreek het met je huisarts of behandelaar. Soms is er een oorzaak die aangepakt kan worden, zoals pijn, nachtelijk plassen of bijwerkingen van medicijnen. Meer tips over slapen bij kanker vind je op kanker.nl.