Trials en onderzoeken
Wil je weten welke trials en onderzoeken er op dit moment lopen voor prostaatkanker in Nederland? Hieronder lees je wat een klinische trial precies is, en waar je een actueel overzicht kunt vinden. Een trial is een wetenschappelijk onderzoek naar kanker waar jij als patiënt aan kunt deelnemen. Deze informatie kun je gebruiken om met je arts in gesprek te gaan over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.
Wat is een klinische trial?
De ontwikkelingen in de behandeling van prostaatkanker gaan snel. Elk jaar komen er nieuwe behandelopties bij, en de overlevingscijfers van uitgezaaide prostaatkanker worden steeds beter. Maar een nieuwe behandeling wordt niet zomaar in de praktijk toegepast.
Pas wanneer er voldoende en overtuigend wetenschappelijk bewijs is dat een bepaalde nieuwe behandeling ook echt effectief is, kan deze worden toegelaten in de klinische praktijk. Dat bewijs komt uit wetenschappelijke studies, ook wel trials genoemd. Trials met patiënten worden klinische trials genoemd.
Er zijn verschillende vormen van klinische trials, bijvoorbeeld:
- het uittesten van nieuwe medicijnen of behandelingen
- het uittesten van nieuwe combinaties van bestaande behandelingen
- het vergelijken van een geheel nieuwe, experimentele behandeling tegenover een bestaande, gangbare behandeling
Een trial wordt zorgvuldig voorbereid
Elk voorstel voor een klinische trial moet worden getoetst door een Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC). Die commissie kijkt onder andere naar de ethische aspecten: hoe belastend het meedoen voor de patiënt is, en of de rechten en belangen van de patiënt voldoende gewaarborgd zijn. Zonder goedkeuring van een METC mag een trial niet worden uitgevoerd.
Niet iedereen kan zomaar meedoen aan een klinische trial. Er zijn verschillende voorwaarden (toelatings- of inclusiecriteria) waaraan voldaan moet worden om aan een studie te kunnen deelnemen.
Hoe werkt deelname?
Deelname aan een trial is altijd op geheel vrijwillige basis. Vaak wordt door loting bepaald in welke behandelgroep iemand terechtkomt. Er is dan bijvoorbeeld 50% kans dat je niet in de groep met de nieuwe behandeling, maar in de groep met een bestaande behandeling wordt ingedeeld.
In welke groep iemand is ingeloot, blijft meestal lang onbekend. Studies zijn namelijk vaak dubbelblind: dat betekent dat noch jij, noch de onderzoeker of behandelaar weet in welke behandelgroep je zit. De sleutel met de gegevens over wie in welke groep is terechtgekomen, wordt zorgvuldig bewaard door iemand buiten het onderzoeksteam. Pas als de studie is afgerond, worden die gegevens aan de onderzoekers gegeven. Een enkele keer is het wel duidelijk in welke groep een patiënt zit, bijvoorbeeld als er verschil zit tussen de manier van toediening van de groepen.
Wat betekent deelname voor jou?
Meedoen aan een klinische trial betekent voor deelnemers vaak wel extra belasting. Vaak moeten deelnemers extra, tussentijdse onderzoeken ondergaan en daardoor vaker naar het ziekenhuis komen. Soms worden er extra scans gemaakt en wordt er vaker bloed geprikt. Dat hoeft overigens niet altijd als belastend te worden ervaren — die extra controles en onderzoeken kunnen ook een geruststellend gevoel geven: “ik word extra goed in de gaten gehouden.”
Soms is een behandeling die voor jou niet meer werkt. Deelname aan zo’n trial kan dan toch een optie zijn als je ‘uitbehandeld’ bent: er is dan geen andere medicatie meer die de tumorgroei kan remmen. Dan kan deelnemen aan een trial met een nieuwe, experimentele behandeling een laatste strohalm zijn om wat tijd te winnen, als de loting gunstig uitvalt.
Wanneer je overweegt aan een trial deel te nemen, is het belangrijk om vooraf de patiënteninformatie goed door te lezen en je goed te laten voorlichten door de behandelaar. In de patiënteninformatie moet in gewone, begrijpelijke taal vermeld staan wat het onderzoek inhoudt en wat er van jou wordt gevraagd.
Het is goed om te weten dat als je meedoet aan een trial, je het recht hebt om je uit de studie terug te trekken. Zonder opgaaf van reden, en op welk moment dan ook.
Hoe weet je of er voor jou geschikte trials zijn?
Elke behandelaar en zorgprofessional heeft toegang tot informatie over trials die er lopen of nog gaan lopen. Wanneer je geïnteresseerd bent, kun je aan je behandelaar vragen of er trials zijn waarvoor je mogelijk in aanmerking komt.
Voor een actueel overzicht van trials op het gebied van blaas- en prostaatkanker kun je ook terecht op de website van Stichting DUOS (Dutch Uro-Oncology Studygroup): stichtingduos.nl.
In dit overzicht zie je trials voor prostaatkanker en algemene trials, die voor meer vormen van kanker toepassing zijn.
Of ga naar deze trialdatabase onderzoekmetmensen.nl. Op deze site staan alle trials die er in Nederland zijn. Goed te weten: de site is geschreven voor artsen en onderzoekers. Er staan dus veel medische termen op.
Meer uitleg over hoe trials bij kanker werken, vind je ook op kanker.nl >>
Video Stichting Duos, okt 2022: ‘Wanneer en waarom kies je voor een klinische studie?’
In deze DUOS film vertellen Anjes (blaaskanker) en Kees (prostaatkanker) waarom zij meedoen aan een klinische studie. Arts dr. Debbie Robbrecht (ErasmusMC Kanker Instituut) geeft informatie: wat is het verschil tussen een fase 1 en een fase 3 studie en wanneer kiezen arts en patient voor een studietraject?
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]