Lutetium-PSMA-therapie

Wat is lutetium-PSMA?

Lutetium-PSMA is, net als radiumtherapie, een vorm van radionuclidetherapie: je krijgt een radioactieve stof toegediend via een infuus. Deze behandeling wordt gegeven door een nucleair geneeskundige, een apart medisch specialisme.

Bij lutetium-PSMA is de radioactieve stof lutetium-177. Het lutetium is gekoppeld aan een stof die zich bindt aan PSMA (Prostaat Specifiek Membraan Antigeen), een eiwit dat vooral op prostaatkankercellen zit. Zodra het lutetium-PSMA aan een prostaatkankercel bindt, vernietigt de straling van het lutetium die cel.

Doordat lutetium-PSMA via je bloed door je hele lichaam gaat en zich overal bindt waar het PSMA-eiwit zit, werkt de behandeling niet alleen op botuitzaaiingen, maar ook op uitzaaiingen in bijvoorbeeld organen en lymfeklieren. Dat is een belangrijk verschil met radium-223, dat alleen in de botten werkt.

Het doel van lutetium-PSMA is het afremmen van de ziekte, het verlichten van klachten en het verbeteren van je kwaliteit van leven. De behandeling kan ook levensverlengend werken.

Voor wie is lutetium-PSMA geschikt?

Je behandelaar zal lutetium-PSMA voorstellen als:

• je uitgezaaide castratieresistente prostaatkanker hebt, en
• er geen andere behandelmogelijkheden meer zijn met aanvullende hormoontherapie of chemotherapie.

Voordat je in aanmerking komt, wordt met een speciale scan (een PSMA-scan) gecontroleerd of je uitzaaiingen voldoende PSMA-eiwit bevatten. Alleen dan heeft de behandeling voldoende aangrijpingspunt om te kunnen werken.

Niet iedereen komt in aanmerking voor lutetium-PSMA. Bespreek met je behandelaar of dit bij jouw situatie past. Ook wordt de behandeling niet in elk ziekenhuis gegeven; in Nederland kun je hiervoor onder meer terecht in ziekenhuizen in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Nijmegen. Het kan zijn dat je hiervoor wordt doorverwezen.

Hoe ziet de behandeling eruit?

• Je krijgt lutetium-PSMA via een infuus, meestal in een aantal behandelingen met steeds 6 weken ertussen.
• Per behandeling moet je een dag naar het ziekenhuis.
• Hoeveel behandelingen je krijgt, hangt af van verschillende dingen: hoe je op de eerste behandelingen reageert, de bijwerkingen die je ervaart en hoe fit je bent. Je behandelaar bespreekt dit steeds met je.

Bijwerkingen van lutetium-PSMA

Behandeling met radionucliden zoals lutetium-PSMA geeft over het algemeen weinig bijwerkingen. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn:

• maag-darmklachten, zoals diarree, misselijkheid en braken
• verminderde speekselaanmaak, een droge mond
• minder bloedplaatjes en hemoglobine in je bloed. Meestal merk je hier zelf niets van, maar het kan wel gevolgen hebben, zoals:
  • een wond die meer bloedt dan normaal
  • een flinke bloeduitstorting
  • bloedarmoede

Bespreek met je behandelaar welke bijwerkingen je bij jouw behandeling kunt verwachten, en wanneer je contact moet opnemen.

Lutetium-PSMA of radium-223?

Lutetium-PSMA en radium-223 zijn allebei vormen van radionuclidetherapie, maar ze werken niet hetzelfde:

• Lutetium-PSMA werkt op uitzaaiingen in je hele lichaam, dus ook buiten de botten, bijvoorbeeld in organen en lymfeklieren.
• Radium-223 werkt alleen op uitzaaiingen in je botten, maar geeft over het algemeen minder bijwerkingen en is al langer een vaste behandeloptie.

Welke van de twee het beste bij jou past, hangt af van waar je uitzaaiingen zitten en het doel van je behandeling. Dit bespreek je met je behandelaar. Lees meer over radiumtherapie.