Probach studie nadert afronding

De Probach studie begon in 2014. Wij schreven daarover in Nieuws van juni 2014. Om na te gaan hoe het daar nu mee staat ging Nieuws op visite bij Dr. Miranda Christianen, de onderzoeksleider.

In de studie worden twee mogelijkheden van uitwendige bestraling vergeleken. Dat zijn dan: de standaard 35 bestralingen of een combinatie van één inwendige bestraling (met hoge dosis in dagopname) met daarna slechts 20 bestralingen. Die laatste methode is patiëntvriendelijker, minder ziekenhuisbezoek, maar hoe zit het met de veronderstelde minder bijwerkingen op korte en lange termijn? De studie volgt de kwaliteit van leven van beide groepen patiënten door het op gezette tijden invullen van vragenlijsten.

Hoe staat het met de studie?

Christianen: ‘We hebben nu (met de meerdere centra in Nederland die meedoen aan deze studie) bijna 200 patiënten behandeld. Helaas gaat het de laatste twee jaar traag met het vinden van geschikte deelnemers (om verschillende redenen). We gaan dus helaas het beoogde aantal van 240 deelnemers niet halen, want per 1 april 2019 stoppen we met het aannemen van nieuwe studie deelnemers (dan zijn we vijf jaar na start van de studie). Maar uit de bevindingen van de dan circa 200 deelnemers kunnen we zeker conclusies 15 trekken. Te starten met de acute bijwerkingen (in de eerste drie maanden na de behandeling). Die resultaten kunnen we van de zomer gaan analyseren. Volgend jaar hopen we wat te kunnen zeggen over de bijwerkingen op de lange termijn, kwaliteit van leven en de effectiviteit (PSA-controle en tumor-controle) van de beide behandelingen.’

De toestroom van deelnemers valt wat tegen. Hoe komt dat?

Christianen: ‘De ontwikkelingen staan niet stil. Was bij de start van Probach de gebruikelijke behandeling 35 of zelfs 39 bestralingen van 2 Gy, inmiddels zijn we standaard overgegaan op 20 bestralingen van 3 Gy. Dus waar is nu nog het voordeel voor de eventuele nieuwe deelnemer aan de studie? Die zijn er zeker wel, maar is veel moeilijker uit te leggen aan de patiënt. Met als gevolg dat er sinds we met 20 bestralingen zijn gaan werken bijna geen nieuwe deelnemer meer bijkomt. Dit is een van de redenen om er op 1 april 2019 mee te stoppen. We stoppen natuurlijk alleen met het aannemen van nieuwe deelnemers, de follow-up van de huidige deelnemers gaat gewoon door volgens studieprotocol.’

Nog iets anders: hoe staat het met PROGRESSstudie?

Christianen: ‘Dat is de studie waar we een eenmalige hoge dosis inwendige bestraling geven als enige behandeling van de prostaatkanker (monotherapie) bij patiënten met een laaggradige tumor. Daar zijn we in oktober 2017 mee gestopt. Omdat toen uit vakliteratuur al duidelijk was dat de eenmalige bestraling internationaal bleek te leiden tot een hoger aantal recidieven, waar dus de kanker na behandel

Dr. Miranda E.M.C Christianen, radiotherapeutoncoloog in het Erasmus MC

ing weer bij terugkeert. En dat wil je niemand aandoen.’ Welke mogelijkheden voor bestraling worden nu in het Erasmus MC toegepast? Christianen: ‘Als de patiënt ervoor geschikt is dan prefereren wij de brachytherapie als monotherapie. De patiënt krijgt dan op één dag twee bestralingen met hoge dosis (voorheen was die vier bestralingen verdeeld over twee dagen). Geschikt wil in dit geval zeggen: laaggradige kanker, geen plasproblemen, prostaat niet te groot en goed benaderbaar via het bekken. Wanneer die geschiktheid ontbreekt, kan patiënt soms nog wel net geschikt zijn voor behandeling met Cyberknife (robot gestuurde uitwendige bestraling met grote precisie in vier keer) en anders krijgt de patiënt de standaardbehandeling met 20 uitwendige bestralingen. Voor salvage (dus voor behandeling van teruggekeerde kanker) gebruiken wij de Cyberknife, met vijf behandelingen, daarmee hopen wij te bereiken dat de patiënt (nog) niet aan hormoontherapie hoeft te beginnen.’

Wij van Nieuws danken Dr. Christianen voor de update en zullen later in het jaar op de hoogte worden gebracht van de dan beschikbare 3 maands resultaten van de Probach studie.

X