Radiumtherapie bij prostaatkanker
Als prostaatkanker is uitgezaaid naar je botten, en hormoontherapie of andere behandelingen werken niet meer voldoende, kan radiumtherapie een optie zijn. Bij radiumtherapie krijg je een radioactieve stof toegediend die gericht de kankercellen in je botten aanpakt.
Op deze pagina lees je wat radiumtherapie (radium-223) precies is, voor wie het wordt ingezet, hoe de behandeling verloopt en welke bijwerkingen je kunt verwachten.
Wat is radiumtherapie?
Radiumtherapie is een vorm van radionuclidetherapie: een behandeling waarbij je een radioactieve stof toegediend krijgt via een infuus in je arm. Deze behandeling wordt gegeven door een nucleair geneeskundige, een apart medisch specialisme.
Bij radiumtherapie is die radioactieve stof radioactief radium, ook wel radium-223 genoemd. Radium-223 gaat na toediening vanzelf naar je botten. Daar vernietigt de straling van het radium-223 de prostaatkankercellen in je botweefsel. Weefsel buiten je botten wordt hierdoor nauwelijks geraakt.
Het doel van radiumtherapie is vooral het verlichten van klachten van botuitzaaiingen en het verbeteren van je kwaliteit van leven. Radium-223 kan daarnaast ook levensverlengend werken.
Voor wie is radiumtherapie geschikt?
Je behandelaar kan radiumtherapie voorstellen als:
- je prostaatkanker hebt met uitzaaiingen in je botten, en
- er op een scan is aangetoond dat er botuitzaaiingen bijkomen, of je veel last hebt van klachten door botuitzaaiingen.
Radium-223 werkt alleen op uitzaaiingen in de botten. Heb je ook uitzaaiingen buiten je botten, bijvoorbeeld in organen of lymfeklieren? Dan is radium-223 niet de juiste keuze. Lees meer over lutetium-PSMA om te zien of die behandeling iets voor jou kan zijn.
Is levensverlenging een van de doelen van je behandeling? Dan zal je behandelaar radiumtherapie met je bespreken, eventueel naast andere radionucliden zoals radioactief samarium, rhenium of strontium. Die verlengen het leven niet, maar kunnen wel pijnklachten verminderen.
Niet iedereen komt in aanmerking voor radiumtherapie. Bespreek met je behandelaar of dit bij jouw situatie past. Ook is radionuclidetherapie niet in elk ziekenhuis beschikbaar; het kan zijn dat je hiervoor naar een ander ziekenhuis wordt verwezen.
Hoe ziet de behandeling eruit?
- Het toedienen van radium-223 zelf duurt ongeveer tien minuten. Het hele ziekenhuisbezoek duurt langer, door bijvoorbeeld de voorbereiding en het inbrengen en verwijderen van het infuus.
- Je krijgt radium-223 in totaal tot 6 keer, met steeds 4 tot 8 weken ertussen. Je komt in deze periode dus regelmatig terug in het ziekenhuis.
- De klachten worden niet meteen minder. Dat kan een paar weken duren.
Bijwerkingen van radiumtherapie
Behandeling met radionucliden zoals radium-223 geeft over het algemeen weinig bijwerkingen. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn:
- maag-darmklachten, zoals diarree, misselijkheid en braken
- verminderde speekselaanmaak, een droge mond
- tijdelijk meer pijn in je botten, vooral in de eerste dagen na de behandeling. Bespreek met je behandelaar of je hier extra pijnstillers bij nodig hebt
- minder bloedplaatjes en hemoglobine in je bloed. Meestal merk je hier zelf niets van, maar het kan wel gevolgen hebben, zoals:
- een wond die meer bloedt dan normaal
- een flinke bloeduitstorting
- bloedarmoede
Bespreek met je behandelaar welke bijwerkingen je bij jouw behandeling kunt verwachten, en wanneer je contact moet opnemen.
Alleen botuitzaaiingen? Ook lutetium-PSMA mogelijk
Radium-223 is niet de enige radionuclidetherapie. Heb je naast botuitzaaiingen ook uitzaaiingen in bijvoorbeeld organen of lymfeklieren, dan kan lutetium-PSMA een geschiktere optie zijn: die behandeling werkt namelijk, in tegenstelling tot radium-223, ook buiten de botten.
Welke van de twee behandelingen het beste bij jou past, hangt af van waar je uitzaaiingen zitten en het doel van de behandeling. Dit bespreek je met je behandelaar.
Lees meer over lutetium-PSMA bij prostaatkanker.
“Ik heb ervaren dat ik toch in staat ben me door zo’n hele moeilijke periode heen te vechten… Ik had dit allemaal niet gered zonder de steun van mijn vrouw en zoons.”
— Theo
Veelgestelde vragen
Radium-223 is een radioactieve stof die via een infuus wordt toegediend. Het gaat vanzelf naar je botten, waar de straling ervan de prostaatkankercellen in je botweefsel vernietigt.
Radium-223 kan levensverlengend werken. Dat geldt niet voor alle radionucliden: sommige andere radioactieve stoffen (zoals samarium, rhenium of strontium) helpen vooral om pijnklachten te verminderen, zonder het leven te verlengen.
Voor mannen met prostaatkanker die is uitgezaaid naar de botten, vooral als er alleen botuitzaaiingen zijn (geen uitzaaiingen in organen of lymfeklieren).
Radium-223 werkt alleen op uitzaaiingen in de botten. Lutetium-PSMA werkt ook op uitzaaiingen buiten de botten, zoals in organen en lymfeklieren. Welke behandeling voor jou geschikt is, hangt af van waar je uitzaaiingen zitten. Lees meer op de pagina over lutetium-PSMA.
Nee, radionuclidetherapie wordt niet in elk ziekenhuis gegeven. Het kan zijn dat je hiervoor wordt doorverwezen naar een ander, gespecialiseerd ziekenhuis.
Over het algemeen minder dan bij chemotherapie. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn maag-darmklachten, een droge mond, tijdelijk meer botpijn en veranderingen in je bloedwaarden. Ernstige bijwerkingen komen minder vaak voor.
Ook interessant
Steun de Prostaatkankerstichting
U kunt de Prostaatkankerstichting op allerlei manieren steunen, bijvoorbeeld door te doneren, vrijwilliger te worden of een scheking of nalatenschap te doen.