skip to Main Content


Wim Nak

Voor dit nummer van Nieuws hebben wij in onze serie over prostaatkankercentra plaats ingeruimd voor het Reinier Haga Prostaatkankercentrum. De redactie sprak in het Reinier de Graaf ziekenhuis te Delft met Dr. John van der Hoeven, uroloog.

Hij etaleert een grote kennis van zaken, zowel medisch als organisatorisch en vertelt met trots en enthousiasme over wat wij willen weten van het prostaatkankercentrum. John van der Hoeven is een van de twee opererende urologen. De tweede opererend uroloog van het prostaatkankercentrum is Dr. Jasper Tijsterman van het Haga ziekenhuis in Den Haag. In totaal zijn acht urologen over de locaties van het RHG prostaatkankercentrum (PKC) betrokken bij de prostaatkankerzorg.

Wanneer is het prostaatkankercentrum van start gegaan?

Dr. Van der Hoeven: ’Zoals we nu werken is het centrum sinds een jaar of vier operationeel. Maar de start ligt eigenlijk al in 2006. Toen werd bij de urologie het sneltraject opgestart voor patiënten met verdenking op een urologische tumor. Bijvoorbeeld bij het zichtbaar bloed plassen of bij toeval bij het uitvoeren van een echo aan de nier of testikel constateren van een tumor. Een groep zorgverleners wist elkaar goed te vinden. Dat leidde al snel tot een betrokken en vakkundig team en optimale werkmethoden met als uitgangspunt: kwaliteit moet leidend zijn. Met de nieuwbouw in 2015 kwam er een Da Vinci robot beschikbaar, als eerste in de regio.

Het gespecialiseerd team zorgde voor korte toegangstijden en goede diagnostiek. De radiologen werden geschoold bij professor Barentsz in het Radboudumc te Nijmegen, er kwam een speciale patholoog bij, er was een uitgebreide afdeling nucleair geneeskundige, laagdrempelige beschikbaarheid over radiotherapeuten en oncologen en er kwam een geriater beschikbaar. Vier dagen per week werd een locatie overschrijdend multidisciplinair overleg (MDO) gehouden. Zo zijn wij geleidelijk uitgegroeid tot het huidige prostaatkankercentrum.’

Hoe zit het met het aantal operaties?

Dr. Van der Hoeven: ‘Stichting Egidius beoordeelt en vergelijkt de resultaten van aangesloten ziekenhuizen. Om een betere kwaliteit te borgen wil Stichting Egidius de huidige norm van minimaal 100 prostaatverwijderingen per ziekenhuis oprekken naar 250 per kliniek. Wij voldoen aan deze 250 per jaar. Zelf doe ik er circa 125, ook mijn collega Tijsterman doet dat. Maar wat bijzonder is, dat is dat we circa 80 van die 250 operaties gezamenlijk doen.

Het elke week een dag gezamenlijk opereren heeft vele voordelen. Zoals:

  • van elkaar leren en stimuleren om steeds beter te opereren,
  • bij lastige gevallen is de ‘second opinion’ al direct bij de hand,
  • de werkwijze van beide urologen blijft uniform, het operatieteam kan altijd op dezelfde manier werken.

Als gevolg van onze aanpak beoordeelt Egidius onze resultaten als bovengemiddeld gunstig. Ondermeer afgemeten aan de geringe hoeveelheid positieve snijvlakken. Bij ons namelijk ongeveer 10% of minder, tegenover 27% landelijk gemiddeld volgens de NVU registratie van 2018. Wij nemen de kennis van de goede diagnostiek mee naar de operatie en kunnen hierdoor een goede operatieplanning maken, ook dit heeft zijn effect op de operatieresultaten. Daarnaast zijn we als een van de eersten in Nederland gestart met de Neurosafe methode. Dat houdt in dat bij tevoren potente mannen de erectiezenuwen worden afgeschoven met controle van het raakvlak tussen zenuwbundel en prostaat met behulp van onderzoek van de patholoog tijdens de operatie. Wel mits dit op basis van de tumor vooraf verstandig lijkt en ook de wens is van de patiënt.

We opereren zoveel mogelijk blaashals sparend en ook de plasbuislengte wordt zo lang mogelijk gehouden met speciale operatietechnieken waardoor het herstel van de continentie zo snel en optimaal mogelijk verloopt.’

Is het kwalitatief goed opereren de enige specialisatie?

Dr. Van der Hoeven: ’Nee, zeker niet. Onze goed uitgebouwde diagnostiek is minstens zo belangrijk. Bij patiënten niet ouder dan 75 jaar met een PSA boven de vijf maken wij altijd een MRI van de prostaat voorafgaand aan het consult. Zonodig nemen wij biopten. Dat doen wij door het perineum om het risico van infecties te vermijden. Bij biopten genomen via de endeldarm blijken in 6% van de gevallen nog ernstige infecties te ontstaan, een probleem dat steeds groter wordt door het toenemend aanwezig zijn van resistente bacteriën ten gevolge van antibioticagebruik . Dat risico vermijden wij dus.

Bovendien maken wij bij het nemen van biopten gebruik van de UroNav van Invivo, een dochteronderneming van Philips. Dat is een apparaat waarin tijdens het nemen van de biopten de MRI beelden worden gecombineerd met live echo beelden zodat met grote nauwkeurigheid wordt geprikt. Wij kunnen dit laagdrempelig aan de mannen aanbieden indien op de MRI een afwijking wordt gezien.

De beeldvorming met MRI is niet alleen voor de diagnose van belang, maar beslist ook voor de eventueel uit te voeren operatie. Als de uroloog tevoren goed op de hoogte is van waar zich de tumor bevindt kan hij daar de operatie op afstemmen. Ook dat draagt bij tot schone snijvlakken. En tot minder risico op verstoorde erecties. Ook kan de patiënt al voor de operatie beter worden geïnformeerd over wat hem mogelijk te wachten staat.

Daarnaast beschikken wij over een uitgebreide nucleaire afdeling met een hoge kwaliteit PSMA scan waar eventuele uitzaaiingen vanaf 3 mm kunnen worden vastgesteld.

Er is veelvuldige overleg met de betrokken specialisten op de diverse locaties, vier dagen per week zitten urologen, radiologen, radiotherapeuten, nucleair geneeskundige, oncologen, pathologen, gespecialiseerd verpleegkundigen en eventueel de geriater bij het multidisciplinair overleg. Zodat aan de hand van de goede diagnostiek een goed behandelplan kan worden vastgesteld.

Goede zorg begint met goede diagnostiek!’

En hoe zit het met bestralen als behandeling?

Dr. Van der Hoeven: ‘Afhankelijk van het type tumor gaan wij over tot 5 keer, 20 keer of zonodig 35 keer uitwendig bestralen van de prostaat. Wij doen ook aan klierbestraling. De radiotherapie wordt bij ons verzorgd door een groep radiotherapeuten van Haga en Reinier de Graaf , deze laatste groep is gelieerd aan Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Inwendige bestraling , Brachytherapie, dat doen wij niet. Het is belangrijk dat ook deze therapie wordt uitgevoerd door een specialist op dat gebied. Patiënten die daarvoor in aanmerking komen verwijzen wij naar ziekenhuizen in de regio zodat de aantallen patiënten die deze therapie aldaar ondergaan en daarmee ook de expertise zo groot mogelijk is.

Als nieuwe ontwikkeling is het Reinier Haga prostaatkankercentrum druk doende de PSMA Lutetium therapie in te voeren. We verwachten dit eind 2021 begin 2022 aan te vangen. Vergunningsaanvragen lopen, we wachten op het vergoedingstraject en er wordt nog gekeken of Lutetium intern bereid kan worden of via farmaceut. Proefbereidingen lopen reeds.’

Hoe zit het met wetenschappelijke studies?

Dr. Van der Hoeven: ‘Momenteel werken wij mee aan vele studies. Veelal studies die door anderen geïnitieerd zijn. Per 1 oktober 2021is de medische staf van het prostaatkankercentrum uitgebreid met de komst van Prof. Dr. Winald Gerritsen, medisch oncoloog gespecialiseerd in immuuntherapie.

Zijn komst brengt veel kennis en een groot internationaal netwerk mee. Hij zal naast het assisteren van lopende prostaatkanker onderzoeken zelf wetenschappelijk onderzoek opstarten binnen het prostaatkankercentrum , het PKC zal hierbij meer gaan samenwerken met buitenlandse onderzoekscentra en kan vaker als partner fungeren in studies.’

De lokale omgeving, het Westland, helpt mee!

Dr. Van der Hoeven: ‘De mensen in het Westland zijn sterk betrokken bij het steeds verder verbeteren van de gang van zaken. Veel, vaak sportieve acties worden op touw gezet om geld in te zamelen waarmee het prostaatkankercentrum kan worden geholpen. Zo is bijvoorbeeld het geld voor de aanschaf van de UroNav door supporters uit het Westland bijeen gebracht. Men ziet er niet tegenop om enkele tonnen in te zamelen als daar een goede reden voor is. Het prostaatkankercentrum voelt zich bevoorrecht met zulke buren die maar al te graag de handen uit de mouwen steken. Menig ziekenhuis kan daar jaloers op zijn.’

Waarom kiest de patiënt voor het Reinier Haga Prostaatkankercentrum?

Dr. Van der Hoeven: ‘Dat kan meerdere redenen hebben. De patiënt is al vanaf de diagnostische fase onder de aandacht van een multidisciplinair team van specialisten. De MRI wordt in elk huis op dezelfde manier gemaakt en beoordeeld en alle beeldvorming en anamnese en lichamelijk onderzoek worden multidisciplinair besproken. We zijn meer dan een prostaatoperatiecentrum, we zijn een centrum waar ook de pathologen, radiologen, nucleair geneeskundigen, oncologen en radiotherapeuten zich gespecialiseerd hebben in prostaatkanker om zo op elk gebied het beste te kunnen bieden.

De korte toegangstijd tot het prostaatcentrum maar ook voor een eventuele operatie speelt een rol. Wij streven naar maximaal drie weken tot operatie nadat de indicatie tot de ingreep is gesteld. Een verwijzend arts die eerder gunstige ervaringen met ons centrum heeft opgedaan zal ons opnieuw adviseren bij een volgende patiënt. Wij werken met een betrokken en gespecialiseerd team met heel korte lijnen tussen mensen die echt heel goed samenwerken. Dat bevalt ook de patiënt goed. Ook komt men af op onze uitgebreide diagnose faciliteit, of op de gunstige resultaten die wij met onze operaties en overige behandelingen boeken.

We krijgen zeker niet alleen patiënten uit de eigen regio. Van overal uit het land komen er patiënten naar ons toe. Zij zijn van harte welkom en krijgen bij ons de best mogelijke behandeling.’

Back To Top