skip to Main Content

‘Komt een man bij de arts… en vraagt om een PSA-meting’

Een toelichting op het standpunt van ProstaatKankerStichting.nl

Een toenemend aantal huisartsen, urologen en radiologen bepleit individuele vroegdiagnostiek bij mannen vanaf 50-jarige leeftijd. Het verhoogt de kans om prostaatkanker in een eerder stadium van de ziekte op te sporen en zo nodig tijdig te behandelen, vooral bij mannen met een belaste familieanamnese.

Patiënten worden volgens genoemde medisch specialismen nog dikwijls in een -te laat- stadium verwezen, waardoor een behandeling gericht op genezing niet meer mogelijk is.

Vanaf de leeftijd van 50 jaar hebben mannen een verhoogd risico op prostaatkanker. ProstaatKankerStichting.nl vindt het belangrijk dat iedere man vanaf 50-jarige leeftijd hiervan op de hoogte is en ook weet dat onderzoek naar mogelijke aanwezigheid van prostaatkanker een optie is. Hiermee is onlosmakelijk verbonden dat een man zich vóórafgaand aan een besluit over vroegdiagnostiek goed laat informeren over de voor- en nadelen van deze vroege opsporing.

Toenemende bewustwording gezondheidsrisico’s
Er is een toenemende bewustwording bij mannen t.a.v. gezondheidsrisico’s. Zelfonderzoek doet zijn intrede, ook als het gaat om prostaatkanker. Een recent verschenen PSA-zelftest maakt het mogelijk om, zonder tussenkomst van de huisarts, met een druppeltje bloed te checken of er sprake is van een afwijkende PSA-waarde die op prostaatkanker kan duiden.
ProstaatKankerStichting.nl heeft geen bezwaar tegen de beschikbaarheid van een gevalideerde PSA-zelftest, maar adviseert mannen die vroegonderzoek overwegen tóch om zich hiervoor tot de huisarts te wenden. Een zelftest is laagdrempelig, maar slaat een cruciale stap over: de afweging van voor- en nadelen van vroege opsporing naar prostaatkanker. Het geven van deze voorlichting zien wij als een cruciale taak van de huisarts.

Bij vragen om vroegdiagnostiek benoemt de NHG-standaard ‘Mictieklachten bij mannen, bijlage Prostaatcarcinoom’ de volgende stappen: anamnese, het geven van voorlichting en -mits de geïnformeerde man besluit tot vroegdiagnostiek- de uitvoer daarvan.

ProstaatKankerStichting.nl: ‘Wij onderschrijven dit beleid, maar krijgen helaas geregeld het signaal dat huisartsen anders handelen. Er wordt bijvoorbeeld voorafgaand aan PSA-meting geen voorlichting gegeven, of vroegdiagnostiek wordt afgeraden of geweigerd. Als de aanhouder alsnog vroegonderzoek liet doen, bleek er meer dan eens sprake van gemetastaseerde prostaatkanker.

Wij vragen huisartsen om objectieve voorlichting te geven over de voor- en nadelen van vroegonderzoek en te wijzen op de keuze-ondersteunende informatie op Thuisarts.nl of de Prostaatwijzer.nl. Wees er ook duidelijk over dat een man, eenmaal geïnformeerd, zelf kan bepalen of hij onderzoek naar prostaatkanker wil.’

Actuele informatie
Vanzelfsprekend is belangrijk dat de informatie die de huisarts geeft actueel is. Belangrijke ontwikkelingen in de diagnostiek en behandeling van prostaatkanker hebben na de laatstverschenen update van genoemde NHG-standaard (2014) hun intrede gedaan. Zo is de landelijke richtlijn van de NVU aangepast voor vervolgdiagnostiek bij mannen met een verhoogde PSA-waarde die kan wijzen op prostaatkanker. Zij hoeven voortaan niet een pijnlijk prikweefselonderzoek (biopten) te ondergaan, met risico op complicaties. In plaats daarvan kan met een goede prostaat-MRI eerst worden vastgesteld óf er sprake is van een significante tumor. Is daarvan geen sprake dan kunnen patiënten met een gerust hart naar huis. De noodzaak van aanvullende onderzoeken en behandelingen wordt tijdig uitgesloten en voorkomen.

ProstaatKankerStichting heeft met het NHG de noodzaak besproken tot actualisatie van het onderdeel ‘voorlichting’ in de bijlage ‘Prostaatcarcinoom’. Dit is erkend en wordt geagendeerd.

Lees ook ons standpunt en de veelgestelde vragen ‘Bewustwording prostaatkanker & PSA bepaling bij de huisarts’ >>

Back To Top
X