skip to Main Content

Urologen in corona tijd

Wim Nak

Het virus Covid-19 heeft de afgelopen maanden ons leven zwaar geraakt. Alle nieuwsmedia staan/stonden daar bol van.

De redactie van Nieuws was benieuwd naar hoe het onze urologen is vergaan tijdens de eerste maanden van de crisis. Onze vragen daarnaar werden beantwoord door dokter Busstra (Rotterdam), dokter Langbein (Zaandam) en professor De Jong (Groningen). Hieronder volgt een greep uit hun antwoorden.

Persoonlijk besmet geraakt?

Van deze drie urologen is alleen dokter Busstra besmet geraakt. Hij zegt daarover: ‘Voor mij is het vreemd verlopen. Waar het ziekenhuis begin maart nog niet tegen het handen schudden was, had ik zelf voor het spreekuur al bordjes gemaakt met dat de dokter geen handen schudt. Ook nog nooit zoveel alcohol op m’n handen gesmeerd in de eerste weken. En toch…
Op 10 maart in de avond koorts, spierpijn en hoofdpijn. Omdat ik in meerdere ziekenhuizen werk ben ik meteen thuisgebleven en de volgende dag getest: positief!! Ofschoon ik na een halve dag geen koorts meer had en het met paracetamol goed te doen was, bleef ik met het hele gezin twee weken thuis. Voor de kinderen een grote impact, maar de daaropvolgende week sloten alle scholen al en zaten hun klasgenoten bijna in hetzelfde schuitje. Het meest vervelende is het idee dat je anderen kunt besmetten. Mijn vrouw en kinderen kregen het ook, zij het met heel milde klachten en ik heb gelukkig geen collega’s of patiënten in gevaar gebracht. Vier operaties die ik moest doen werden door collega’s gedaan en de spreekuren, die konden telefonisch! In feite heb ik dus maar drie dagen niet gewerkt.’

95% van de spreekuren verliepen telefonisch. Alleen het hoognodige ging door.

Veel afspraken uitgesteld of afgezegd?

In Groningen waren maar heel weinig besmettingen. Prof de Jong zegt: ‘90% van de IC- patiënten kwamen van elders in het land. Afzeggingen waren dus nauwelijks nodig. En als er al afgezegd werd, dan veelal op verzoek van de patiënt. Wel werden geplande controle bezoeken grotendeels via een belconsult afgehandeld’.
Dokter Langbein zegt: ‘In Zaandam hebben we oncologische behandelingen praktisch normaal kunnen laten doorgaan. Andere afspraken zijn merendeels telefonisch opgelost, een klein deel is uitgesteld en voor geplande biopten hebben we het alternatief van een MRI geboden.’
En vanuit Rotterdam zegt dokter Busstra: ‘95% van de spreekuren verliepen telefonisch. Alleen het hoognodige ging door. Een enkel prostaatbiopt nog… Operaties leken in gevaar te komen. Maar patiënten met een laag risico tumor bleven liever thuis: uitstel van de operatie is voor laag risico tumoren zeer verantwoord terwijl elk bezoek buitenshuis een risico op coronabesmetting zou inhouden. De hoog risico en matig risico prostaat tumoren werden nog steeds geopereerd, zonder oplopen van de wachtlijst.’

Zelf bijgesprongen op Covid afdeling of IC?

Van deze urologen heeft alleen dokter Langbein in Zaandam geassisteerd op de Covid afdeling. In Groningen en Rotterdam was dat niet nodig. Prof. De Jong moest in Groningen wel twee aio’s afstaan ten behoeve van de Covid afdeling. En dokter Busstra had zich er zelf wel op voorbereid, had via e-learning zijn vroeger opgedane kennis inzake beademing weer opgefrist. Maar achteraf onnodig. Hij zegt: ‘Dokters in opleiding hebben die kennis immers nog het meest vers in hun geheugen. Daarom zijn de jongere dokters op de IC en op de Corona afdelingen ingezet en als uroloog hielden wij de zorg over de urologie, daar zijn wij dan weer goed in!’

Hoe bevalt het nu snel toegenomen werken met bel-afspraken?

Dokter Busstra is daar heel uitgesproken over: ‘Telefonisch spreekuur is iets waar ik tegenop zag. Vooral bij slechte uitslagen. Maar wat bleek: zonder één uitzondering vonden alle patiënten het fijn dat ze het huis niet uit hoefden. Iedereen was ook vol begrip en aan het eind van het gesprek wenste niet ik de patiënt, maar de patiënt míj sterkte. Omdat patiënten zich erop hadden ingesteld konden ze, ook met slecht nieuws, relatief goed omgaan en ze wisten ook dat ze konden bellen als er nog vragen zouden rijzen.
Ik denk dat als de storm is gaan liggen, we het telefonische consult en inmiddels het versneld ingevoerde beeldbellen, zo hebben eigen gemaakt, dat we dat veel vaker zullen doen. Scheelt ook weer reiskosten en tijd. Voor de patiënt althans. De consulten zijn minstens zo tijdrovend als een gewoon consult.
Nu alleen nog iets vinden voor slechthorenden, digibeten en oudere mensen die alleen zijn, dat kan ook lastig zijn. De meesten zetten de telefoon op handsfree en luisteren met z’n tweeën. En de slimmeriken nemen het gesprek op. Zouden meer mensen moeten doen. Kunnen ze het nog eens na luisteren of de huisarts laten meeluisteren.’
Ook in Groningen en Zaandam wordt in het algemeen het bel-consult zeer gewaardeerd. Wederzijds. Maar voor een eerste consult kan dat wel wat lastig zijn. Wanneer patiënt en dokter elkaar al eerder gezien en gesproken hebben, dan is het heel efficiënt. En voor de patiënt ook gemakkelijk, want hij hoeft de deur niet uit en het geeft hem een gevoel van veiligheid, want hij hoeft niet naar het ziekenhuis waar corona-patiënten verpleegd worden.

Nog bijzondere observaties in corona-tijd?

Dokter Busstra: ‘De ernst van de situatie heeft ons flexibel en begripvol gemaakt in de eerste maanden maar het was regelmatig zo tegen je gevoel als arts in. Zo onwerkelijk dat we in een welvarend land ineens besluiten moesten nemen die, en dat maakt bescheiden, in ontwikkelingslanden nog altijd aan de orde van de dag zijn. Maar het is zeker mooi om te zien hoe we met zijn allen onze schouders eronder zetten en oplossingen vinden.’
Dokter Langbein: ‘Opvallend minder urologische spoedgevallen via de SEH (Spoed Eisende Hulp) gezien.’
Prof. De Jong: ‘Alle aandacht gaat uit naar de bestrijding van corona. Dat is terecht, maar zaken als onderzoekswerk, opleiding en het uitvoeren van experimentele behandelingen lopen als gevolg van corona wel flink vertraging op.’

Tenslotte

Het is een bizarre tijd geweest en eigenlijk weet nog niemand bij het schrijven van dit artikel hoe en of de samenleving tegen de zomer weer een beetje op het voorheen zo ‘normale leven’ is gaan lijken. Het stuwmeer aan zorg voor de mensen zonder een vorm van kanker, dat wordt nog een hele kluif straks…
Hopelijk kan na de zomer de normale zorg weer op gang komen.

Back To Top
X